السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
235
تفسير الميزان ( فارسي )
است كه ملائكه نازلش مىكنند ، هم چنان كه در قرآن كريم فرموده : « يُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِه عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِه » « 1 » ، و نيز فرموده : « يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِه عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِه . . . » « 2 » . و معناى جمله اين است كه سوگند مىخورم به جماعات ملائكه وحى ، كه روانه مىشوند . بعضى « 3 » گفتهاند : مراد از اين جمله بادهاى پى در پى است . كه در سابق به ضعف اين نظريه اشاره كرديم ، و نظير اين قول در ضعف ، سخن آن مفسرى « 4 » است كه گفته : منظور از مرسلات انبيايند ، دليل ضعف اين قول اين است كه با آيات بعد سازگار نيست . * ( « فَالْعاصِفاتِ عَصْفاً » ) * اين جمله عطف است به جمله قبلى ، و مراد از « عصف » سرعت سير است ، باد تند را عاصف مىگويند ، و سرعت سير ملائكه در رساندن وحى را به عنوان استعاره عصف خوانده ، و معنايش اين است كه سوگند مىخورم به ملائكه اى كه پشت سر هم روانه مىشوند ، و ايشان با سرعت سيرى كه دارند ، مانند بادهاى تند ماموريت خود را انجام مىدهند . * ( « وَالنَّاشِراتِ نَشْراً » ) * اين جمله سوگندى ديگر است ، و نشر صحيفه و كتاب و جامه و امثال آن ، به معناى گشودن آن است ، و مراد از « نشر » گشودن صحف وحى است ، هم چنان كه آيه « كَلَّا إِنَّها تَذْكِرَةٌ فَمَنْ شاءَ ذَكَرَه فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَةٍ مَرْفُوعَةٍ مُطَهَّرَةٍ بِأَيْدِي سَفَرَةٍ كِرامٍ بَرَرَةٍ » « 5 » به اين معنا اشاره مىكند . و معناى آيه اين است كه : سوگند مىخورم به ملائكه اى كه صحيفه هاى آسمانى را باز مىكنند ، صحيفه هايى كه وحى الهى بر آن نوشته شده ، تا پيغمبر آن را تلقى كند . بعضى « 6 » از مفسرين گفتهاند : مراد از اين جمله بادهايى است كه خداوند قبل از نزول باران و رحمت خدا مىپراكند . بعضى « 7 » ديگر گفتهاند : مراد بادهايى است كه ابرها را
--> ( 1 ) فرشتگان را با روح الهى به فرمانش بر هر كس از بندگانش بخواهد نازل مىكند . سوره نحل ، آيه 2 . ( 2 ) روح را به امر خود بر هر كه از بندگان بخواهد مىفرستد تا خلق را از روز قيامت بترساند . سوره مؤمن ، آيه 15 . ( 3 و 4 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 415 . ( 5 ) هرگز چنين مكن ، اين ( قرآن ) يك تذكر و يادآورى است . و هر كس بخواهد از آن پند مىگيرد . در الواح پر ارزشى ثبت است . الواحى و الا قدر و پاكيزه به دست سفيرانى است و الا مقام و فرمان بردار و نيكوكار . سوره عبس ، آيات 11 - 16 . ( 6 و 7 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 415 .